Hook:
Vua qua, tui gap mot thang ban hoc cu, noi no dang ban khoan khong biet co nen mua mot dong altcoin ma mo hoi chuong dang hot tren X hay khong. Ly do? No doc duoc mot tweet cua mot KOL noi ve "tam ly FOMO giong nhu Real Madrid mua sao". Hoi no the nao, no noi: "Cung giong nhau ca thoi. Mua vao, roi tuong mai se len."
Toi cuoi. Va toi noi: "May sai roi. No khong giong. No la Y HET."
Ve mat ban chat, mot qua bong da duoc dinh gia 200 trieu EUR va mot token duoc dinh gia 200 trieu USD market cap deu la nhung san pham cua MOT narrative. Khong hon, khong kem. Ca hai deu khong co income statement, khong co P/E ratio. Gia tri cua chung duoc hut tu tri tuong tuong cua nguoi mua cuoi cung. Va ke tu luc toi biet dieu nay, toi khong bao gio nhin nhan tinh trang ‘nhay vao’ mot cach nhe da nua.
Context:
Chuyen bong da va crypto la cau chuyen ve su ky dieu cua thi truong speculator. Tu nam 2017, khi toi mat 50% von vi mot ICO clone, cho den "DeFi Summer" nam 2020, khi toi kiem 200% APY tu farm YFI, roi mat het vi impermanent loss. Qua moi lan say nga, toi nhan ra: khong co cau chuyen nao moi. Chi co mot bo quy tac vo hinh dieu khien moi thi truong co tinh suong mu:
- Su bat doi xung thong tin.
- Dinh gia duoc dieu khien boi ky vong.
- Doanh thu tu "nguoi choi tiep theo".
Bong da chuyen nhuong la mot trong nhung vi du ro net nhat cua co che nay trong the gioi thuc. Mot cau lac bo nhu Real Madrid mua mot cau thu khong phai vi cau thu do da ghi duoc bao nhieu ban thang, ma vi hAT vong rang cau thu do se lam duoc trong tuong lai. Gia cua cau thu do duoc dinh gia boi cuoc dau gia giua nhung cau lac bo giau co. Va khi cuoc dau gia ket thuc, gia se giam sau 80% chi sau vai nam, neu cau thu do khong dap ung duoc ky vong.
Crypto market dien ra y het nhu vay. Mot du an huy dong hang tram trieu USD, khong phai vi no da co san pham hay nguoi dung, ma vi no hua hen mot dieu gi do. Khi huy dong xong, thi truong se di chuyen den cau chuyen tiep theo. Va 90% du an do se chet.
Core:
Hay de toi lay mot vi du cu the. Nam 2023, trung tam cua thong tin la mot du an layer 2 moi, huy dong duoc 50 trieu USD tu quy VC hang dau. Ho co mot doi ngu ram ram, mot whitepaper day du, va mot narrative rat dep: "Giai phap mo rong cho Ethereum, phi thap nhat, toc do cao nhat".
Bao bay gio, du an do co gi khac biet so voi mot tien dao tron bo? Noi cung, ca hai deu dua tren narrative. Cau lac bo mua tien dao de "gia tang suc manh tan cong". Nha dau tu mua token de "huong loi tu tang truong he sinh thai". Ca hai deu ko co thu nhap co ban, chi co hy vong ve tuong lai.
Du lieu the hien: - Theo mot bao cao cua Cointelegraph, ty le that bai cua cac du an crypto dot ICO la hon 90%. Trong khi do, ty le that bai cua cac vu chuyen nhuong dam choi (tren 50 trieu EUR) cung len den 70% sau 3 nam. (Nguon: CIES Football Observatory) - Chi phi co hoi cua mot vu chuyen nhuong dam choi la rat lon. Real Madrid da mat 200 trieu EUR cho Eden Hazard. Chi phi co hoi cua mua mot token dam choi la mat di co hoi mua mot token khac co the tang gapp doi.
Toi tuong tuong: neu ban co 10.000 USD, ban co the mua 1 ETH hoac 10.000 token cua mot du an moi. Ban se chon cai nao? Cau tra loi phu thuoc vao thong tin ban co. Neu ban co thong tin noi bo rang du an do se duoc listing tren Binance, ban se mua token. Neu khong, ban se mua ETH. Giong nhu trong bong da, neu ban biet rang Real Madrid sap ky hop dong voi cau thu X, ban se mua cau thu do. Neu khong, ban se mua co phieu cua Real Madrid. Nhung trong ca hai truong hop, ban dang dat cuoc vao mot su kien, khong phai vao mot gia tri.
Contrarian:
Day la phan gay tranh cai nhat. Nhieu nguoi se noi: "Nhung bong da la the thao, con crypto la cong nghe. Chung khac nhau." HAT, ho dung. Chung khac nhau ve co so vat ly. Nhung ve mat kinh te, chung la mot.
Goc nhin phan truc giac o day la: Thay vi so sanh voi moi truong don thuong, chung ta nen so sanh voi PONZI SCHEME. Boi vi ca hai deu hoat dong tren co che "lay nguoi sau tra nguoi truoc". Nguoi mua cuoi cung la nguoi mat tien.
- Trong bong da: nguoi mua cuoi cung la cac cau lac bo nho, mua lai mot cau thu da het thoi de dam phan gia cao.
- Trong crypto: nguoi mua cuoi cung la nhung nha dau tu le, mua vao o dinh cua mot chu ky.
Va dieu nay dan den mot van de lon: TOAN BO THI TRUONG DEU LA ZERO-SUM GAME. Mot nguoi mua mot cau thu gia 100 trieu, nguoi ban kia lai 90 trieu (sau khi tru phi). Mot nguoi mua mot token gia 100 USD, nguoi ban kia lai 90 USD. Khong co gia tri nao duoc tao ra. Chi co su chuyen giao gia tri tu nguoi nay sang nguoi khac.
Theo kinh nghiem cua toi, dieu nay la COT LOI de hieu ve crypto. Ban khong the tao ra loi nhuan ben vung tu mot thi truong ma khong co income. Ban chi co the mua re ban dat, hoac la nguoi nam thong tin bi mat. Va trong ca hai truong hop, ban dang choi mot tro choi co tong bang khong.
Takeaway:
Vay ban hoc duoc gi tu bai viet nay?
Dung bao gio mua mot du an chi vi no "hot". Cung dung mua mot cau thu chi vi no "noi tieng". Hay hoi: "San pham cua no la gi? Thu nhap cua no tu dau? Ai la nguoi mua tiep theo?"
Toi khuyen ban: hay nhin vao mot du an crypto nhu mot doanh nghiep. Co doanh thu khong? Co ti le P/E khong? Co dot chay tien mat khong? Neu khong, no la mot speculator market, va ban phai choi nhu mot nha dau tu co kinh nghiem: cat lo som, va mua vao khi moi nguoi da ban het.
O nho: I la hoi chuong, khong phai dich den.
Khi ban thay moi nguoi so sanh crypto voi bong da, hay nho rang ca hai deu la nhung con quy cua thi truong suong mu. Va chiec xuong dam duy nhat ban co the tron khoi la SU HIEN BIET.
Tai sao? Boi vi thi truong luon cho ban mot co hoi de hoc. Neu ban dung hoc, ban se chet.
Va nhu toi da noi tu dau: Toi la VU VIET, 25 tuoi, Song o Buenos Aires, Lam nghe Real-Time Trading Signal Strategist. Va toi da tung cham ICO nam 2017, farm DeFi nam 2020, flip NFT nam 2021, va song sot qua Bear Market nam 2022. Toi da mat tien, toi da co loi, va toi da hoc duoc mot dieu: THI TRUONG KHONG BAO GIO THAY DOI. CHI CO CON NGUOI THAY DOI.
Va bay gio, ban chon thuoc ve phia nao?